We praten veel over warmtepompen, netcongestie, AI en slimme gebouwen. Toch is de echte uitdaging achter zowel de energietransitie als de digitale transformatie veel fundamenteler: hebben we straks genoeg mensen met de juiste vaardigheden om deze veranderingen te realiseren?
Die vraag staat centraal in WP1. Waar veel gesprekken zich richten op technologie, richt dit werkpakket zich op de mensen die de transitie aandrijven. Want zonder vakbekwame professionals blijven zelfs de meest ambitieuze doelen buiten bereik.
De gebouwde omgeving verandert snel. Circulair bouwen, digitalisering en datagedreven werkmethoden transformeren al bestaande functies, maar creëren ook compleet nieuwe. Tegelijkertijd kampen veel organisaties met arbeidstekorten. Het gaat niet alleen om hoeveel mensen we nodig hebben, maar om welke vaardigheden de komende jaren essentieel zullen zijn.
WP1 beoogt antwoorden te bieden op deze vragen door de arbeidsmarkt van de toekomst in kaart te brengen. In plaats van de arbeidsmarkt te zien als een simpele vergelijking van vraag en aanbod, benadert het project deze als een complex ecosysteem waarin verschillende belanghebbenden met elkaar verbonden zijn. Veranderingen in het ene deel van het systeem hebben onvermijdelijk gevolgen voor de andere delen.
Het onderzoek combineert inzichten uit literatuur en praktijk met uitgebreide arbeidsmarktdata-analyse. Vacaturegegevens, werkgelegenheidscijfers en informatie over vaardigheden worden samengebracht om te begrijpen waar tekorten ontstaan en welke competenties steeds belangrijker worden. Ook onderzoeken we waar kansen te vinden zijn.
Een belangrijk aandachtspunt is de analyse van zogeheten skills mismatches. In veel gevallen beschikken werknemers al over een groot deel van de kennis die nodig is voor nieuwe functies. Er is echter onvoldoende zicht op mogelijke loopbaanovergangen. Door te focussen op vaardigheden in plaats van functietitels, probeert het project nieuwe paden voor mobiliteit, om- en bijscholing in kaart te brengen.
Het werkpakket kijkt ook vooruit. Op basis van opkomende trends en grote onzekerheden worden toekomstscenario’s voor de arbeidsmarkt ontwikkeld voor 2035 en 2050. Hoe zal de vraag naar vaardigheden zich ontwikkelen als de adoptie van AI versnelt? Wat betekent verdere elektrificatie voor technische beroepen? Welke vaardigheden zijn cruciaal in een circulaire gebouwde omgeving? Het doel is niet om de toekomst te voorspellen, maar om organisaties te helpen zich voor te bereiden op verschillende mogelijke toekomstscenario’s.
Kortom: WP1 draait om het omzetten van kennis in actie. De opgedane inzichten worden vertaald naar praktische routekaarten. Daarmee legt het project de basis voor een arbeidsmarkt die niet alleen reageert op verandering, maar deze ook actief mogelijk maakt.
